moet ik eerst bezwaar maken of kan ik direct naar de rechter

Meestal eerst bezwaar, niet meteen de rechter

Bij de meeste besluiten van de overheid moet u eerst bezwaar maken voordat u naar de rechter kunt. Dit heet de bezwaarfase. U legt uw zaak dan eerst voor aan de instantie die het besluit heeft genomen. Pas als die instantie op het bezwaar heeft beslist, en u het daar nog niet mee eens bent, kunt u naar de rechter. Dit noemen we beroep. Er zijn maar weinig uitzonderingen waarbij u wel meteen naar de rechter mag, zonder eerst bezwaar te maken.

Een voorbeeld uit het dagelijks leven: iemand krijgt een besluit over een uitkering waar hij het niet mee eens is. Hij maakt eerst bezwaar bij de instantie die de uitkering regelt. Pas als die instantie een beslissing op het bezwaar heeft gegeven, kan hij eventueel naar de rechter. Een voorbeeld uit het ondernemersleven: een bedrijf krijgt een vergunning geweigerd voor een verbouwing. Ook hier is de eerste stap bezwaar bij de instantie die de vergunning heeft afgewezen, niet direct de rechter. Een uitzondering is de verkeersboete: daarbij heet de eerste stap al beroep, en niet bezwaar, omdat de procedure daar net anders is ingericht.

Waar dit uit volgt: artikel 1:3 Awb

Of bezwaar de eerste stap is, hangt af van de vraag of er sprake is van een besluit in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht, en of degene die bezwaar wil maken belanghebbende is volgens artikel 1:2 van die wet. Is er een besluit, en is iemand belanghebbende, dan is bezwaar in de meeste gevallen de gebruikelijke eerste stap voordat de rechter in beeld komt. Meer over wat precies onder een besluit valt, leest u bij de besluiten waartegen bezwaar mogelijk is. Wie zich afvraagt of hij wel de juiste persoon is om bezwaar te maken, vindt meer uitleg over dat begrip belanghebbende bij de vraag of u belanghebbende bent.